18.12.2007

Helal gıda sertifikası için geri sayım başladı. 2008'de devreye girmesi beklenen sertifikanın 'suiistimale açık' olduğunu belirten gıda firmaları 'Gıdaya türban istemiyoruz' diyerek tepki gösteriyor.

Malezya, ABD ve Avrupa'da gıda ürünlerinde yaygın olarak kullanılan, 2008 yılında Türkiye'de de yürürlüğe girecek olan "helal gıda sertifikası" gıda firmalarını ayaklandırdı. Gıda firmaları helal gıda sertifikası ile ilgili çalışmaları tamamlamak üzere olan Türk Standartları Enstitüsü'nün (TSE) uygulamayı aceleye getirdiğini belirtiyor.

Sektördeki kaygılar iki noktada toplanıyor. En önemli kaygılardan biri sertifika vermenin ticari pazara dönüşeceği yönünde. Bir diğer kaygı ise ihracat yaparken kullanılması öngörülen bu belgenin iç pazardaki ürünlerde de kullanılma ihtimali.
Helal sertifikası ağırlıkla gıda olmak üzere, temizlik ve kozmetik gibi ürünlerin İslami usullere uygun üretildiğini gösteren bir belge. Hindistan, Çin, Tayland, Kore gibi birçok ülkede tüketici için alışverişte önemli bir gösterge. Müslüman nüfus sayısı 25 milyonu bulan AB ülkelerinde ve ABD'de de yaygın olarak kullanılıyor.
Araştırmalar ise helal ürün pazarının tüm dünyada 150 milyar dolar büyüklüğe ulaştığını gösteriyor. Türkiye'de ise helal sertifikası ihracatta kolaylık sağlayacağı öngörüsü ile gündeme geldi. TSE çalışmalara başladı. Diyanet İşleri Başkanlığı'ndan danışmanlık hizmeti alan TSE, bünyesinde çalışan bazı gıda mühendislerini eğitim için Malezya'ya bile gönderdi. Kasım ayının son günlerinde Sanayi ve Ticaret Bakanı Zafer Çağlayan'ın ilk helal gıda belgesinin 2008'in ilk aylarında verileceğini açıklaması ile bu konudaki tartışmalar da alevlendi.

Türkiye'de TSE ilk olacak

Türkiye'de hâlâ helal sertifika düzenleyen kuruluş bulunmuyor. İhtiyaç duyan firmalar Tarım Bakanlığı'ndan, Diyanet İşleri Başkanlığı'ndan ya da yurtdışından muadili belge alabiliyor. TSE eğer çalışmalarını yetiştirirse bu konuda sertifika düzenleyen ilk kuruluş olacak. TSE Başkanı Kenan Malatyalı, 2008 Şubat-Mart aylarında çalışmaların tamamlanacağını ve helal sertifikanın yürürlüğe
gireceğini söyledi. Malatyalı ayrıca düzenlenecek sertifikanın sadece gıda ile sınırlı olmayacağını, "helal" kelimesini karşılayan tüm ürünleri kapsayacağını belirtti.

'Rant kapısı olmamalı '

Türkiye Gıda ve İçecek Dernekleri Federasyonu Başkanı Şemsi Kopuz, helal gıda sertifikasını firmaların iç pazarda kullanma ihtimallerinin de göz önünde bulundurulması gerektiğini söyledi. Kopuz, "Herhangi bir firmanın 'Bu belgeyi ihracata verdiğim üründe kullanacağım' deyip, iç pazarda sattığı ürüne basmayacağını nereden bileceğiz. İş buralara kadar uzayabilir. O zaman pazarda 'helal'in karşısında haram ürün varmış gibi görünür ki, bunun da ortaya çıkaracağı tehlikeleri iyi düşünmek gerekir" diye konuştu. Konuya ilişkin endişelerini Dış Ticaret Müsteşarlığı ve TSE'ye bir toplantı ile aktardıklarını söyleyen Kopuz, konuyla ilgili ocak ayında yeniden toplanacaklarını kaydetti.

'Üreticinin sırtına yük'

Türkiye'nin çok hassas bir dönemden geçtiğini belirten Süt ve Et Üreticileri Birliği (SETBİR) Başkanı Erdal Bahçıvan ise şu açıklamayı yaptı: "Bu tartışmalarla gıda türbanlı hale getirilmemeli. Helal sertifikası acil bir ihtiyaç değil. İhtiyaç duyanlar yurtdışından bu belgeleri zaten alıyor."

Helal gıda sertifikasının ticari bir pazar yaratacağına dikkat çeken Banvit Genel Müdürü Ömer Görener de "İsteyen firma helal sertifikasını Diyanet İşleri Başkanlığımızdan zaten alabiliyor.

Ürünlerin üzerinde 'Domuz eti ve yağı yoktur' veya 'İslami koşullara göre üretilmektedir' ibarelerine yer veriliyor. Bu ürünler ise gerek yurtiçinde gerekse yurtdışında, Arap ülkeleri de dahil olmak üzere pazarlanıyor. Devreye girecek sertifikalandırma düzeni üreticilerin sırtına yüklenecek yeni bir yük" açıklamasını yaptı.

Helal ürün pazarı

• Gıda, kozmetik ve temizlik ürünleri gibi birçok alanda kullanılıyor.
  
• Müslüman nüfus sayısı 25 milyonu bulan Avrupa, ABD, Hindistan, Çin, Tayland, Kore'de yoğun olarak kullanılıyor.
  
• Helal ürün pazarının tüm dünyada 150 milyar dolar büyüklüğe ulaşması bekleniyor.
  
• 2010 yılında 500 milyar doları aşması beklenen pazar büyüklüğü bazı uzmanlara göre 2 trilyon dolara ulaşacak.
  
• 20'ye yakın ülkede helal sertifika düzenleyen kuruluş bulunuyor. Bu kuruluşların sayısı 52'yi aşmış durumda.
  
• Helal sertifika pazarının dünya çapındaki büyüklüğü ise 240 milyon dolar.
  

Kaynak: Referans gazetesi

Geri