19/12/2007

Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) ve Avrupa Hastalıkları Önlenme ve Kontrol Merkezi, Avrupa Birliği'nde her yıl 350.000'i aşkın insanı etkileyen hayvanlardan insanlara taşınabilen hastalıklar (zoonoz hastalıklar) hakkında ortak raporunu yayınladı. Rapor, insanlarda gözlenen Salmonella enfeksiyonu rakamlarındaki düşüşü gösterirken, Listeria kaynaklı enfeksiyonların -özellikle hamile bayanlar için çok tehlikeli olup yüksek ölüm oranına sebep olan bir bakteri- artış halinde olduğunu göstermektedir. Campylobacter enfeksiyonları ise hala insanlarda gözlenen zoonoz hastalıklar listesinin başındadır. Rapor aynı zamanda Campylobacter bakterisinin bir antimikrobiyal olarak kullanılan ciprofloxacin ilacına karşın kaygılandırıcı bir şekilde insan ve hayvanlardaki direnç seviyesinin arttığının altını çizmektedir.

Salmonella, birbirini takip eden üç sene içinde vakaların sayısında azalma olduğu gözlenmesine rağmen, 2006 senesinde 160.649 insana (her 100.000 vakadan 35'i), kıyasla 2005 senesinde 173.879 insana (her 100.000 vakadan 38'i) bulaşmış ve AB zoonoz hastalıklar listesinde ikinci sıradadır. Salmonella enfeksiyonu ishal, ateş, ve karın ağrılarına sebep olmaktadır. Salmonella enfeksiyonunun kökeni genellikle yumurta, kümes hayvanları, kırmızı et, domuz eti ve çeşitli ot ve baharatlardır. Avrupa Birliği ülkelerinde ortalama olarak çiğ ızgaralık kırmızı et örneklerinin %5.6'sının Salmonella tarafından enfekte olduğu gözlenmiş ve bazı durumlarda Salmonella pozitif örneklerin oranının %67.6 kadar yüksek olduğu görülmüştür.

AB ülkelerinde insanlarda gözlenen Listeriosis vakaları sayısının 2005 yılında 1.427 vaka iken, 2006 yılında 1,583 vaka olması ile %8.6 oranında bir artış olduğu görülmektedir ve son 5 yıl içinde her 100,000 vakada %59 oranında artış olmaktadır. Campylobacter ve Salmonella ile kıyaslandığında,  Listeria özellikle yaşlılar, hamileler gibi hassas gruplar içinde yüksek ölüm oranı göstermektedir. Özellikle hamile bayanlar için düşük, ölü doğum ve cenin enfeksiyonuna sebep olacağından çok tehlikelidir. Listeria enfeksiyonlarının %56'sı 65 ve üstü yaş gurubunda görülmektedir. Peynir, balık ve et ürünleri gibi tüketime hazır gıdalar pek çok enfeksiyonların temelini oluşturmaktadır.

AB ülkelerinde 2006 yılında, 175.000 üzeri insan Campylobacter enfeksiyonlarından etkilenmiştir. Bu durum 2006 yılında her 100,000 vakadan 46'sı, 2005 senesinde ise her 100.000 vakadan 52'si (195.426 insan) olarak açıklanmıştır. Campylobacter enfeksiyonları genellikle yüksek ateş ve bazen sancılı kanlı ishal, ve sancı olarak kendini göstermektedir. En sık karşılaşılan gıda kaynaklı yol ise, kümes hayvanlarından geçmektedir. AB'de çiğ ızgaralık kırmızı et örnekleri üzerinde yapılan çalışmalarda Campylobacter pozitif oranı ortalama %35'lerden %66.3 oranlarına bir yükselme kaydetmiştir. İnsanlarda gözlenen Campylobacter vakalarında ciprofloxacin kullanımına karşın dayanıklılığın artmış olduğu 2006 senesinde rapor edilmiştir (%45'e kadar). Ciprofloxacin, antibiyotik etkisi gösteren, insanlarda çeşitli Campylobacter vakalarında sıklıkla kullanılan bir ilaçtır. Campylobacter'deki bu direnç, tavuk eti ve canlı kümes hayvanları, domuzlar ve sığırlarda genellikle gözlenmektedir.

EFSA İdari Yöneticisi Catherine Geslain-Lanéelle, "2006 yılı hayvanlardan insanlara taşınabilen hastalıklar raporu "tarladan çatala" gıda güvenliği yaklaşımının ve halk sağlığının çok önemli olduğunu göstermektedir.  Listeriosis artışta ve Salmonella ve Campylobacter tarladaki hayvanlarda, tabağımızdaki yemekte ve maalesef insanlarda hala karşımıza çıkmaktadır." demektedir.

ECDC Yönetidisi Zsuzsanna Jakab ise; "2006 raporunda hayvansal bakterilerin insan ve hayvanlarda bulunduğu ve antibiyotik kullanımına karşın artan dirençten bahsedilmekte ve tehlikeyi haber veren gerçeklerin altı çizilmektedir. Bu eğilim, insan ve hayvan sağlığı konularında çalışan tüm insanlar için uyarıcı nitelikte olmalıdır." şeklinde eklemelerde bulunmaktadır.

Rapor, aynı zamanda Escherichia coli, Mycobacterium bovis, Brucella, Yersinia, Trichinella, Echinococcus, ve Toxoplasma gibi diğer hayvansal hastalıklar hakkında da  bilgi sağlamaktadır.
2006 Hayvanlardan İnsanlara Taşınan Hastalıklar raporu EFSA ve EFSA-ECDC ortaklığı tarafından yayınlanmış ve AB üye ülkeleri ve diğer 4 Avrupa ülkelerinden elde edilen bilgiler bir araya getirilmiştir.

Rapor özeti, özetin tamamı ve annex EFSA web sitesinden ulaşılabilir durumdadır. Bunun için:

http://www.efsa.europa.eu/EFSA/efsa_locale-1178620753812_1178671312912.htm

Geri