Bilinçli Gıda Tüketimi

Günümüzde, gıda üreticileri ve pazarlamacıları gıda güvenliği kurallarını takip etmek zorundadırlar. Ancak, gıdaların kalitesi ve güvenliği aynı zamanda tüketici tarafından nasıl kullanıldığına da bağlı olarak değişmektedir. Sadece evde gıda hijyeni konusunda bilinçli ve duyarlı olmak yeterli olmamakla birlikte, aynı zamanda gıda alışverişi yaparken de bu kuralları uygulayabilmek önemli olandır.

Özellikle yaşlı, küçük çocuk, hamile bayanlar ve hasta olan insanları içiren gıda kaynaklı hastalıklara karşı hassas gruplar için alışveriş yaparken daha titizlikle davranılmalıdır. Bu yazıda, gıda alışverişi yaparken kullanabileceğiniz bazı gıda güvenliği önerilerine ulaşabilirsiniz.

Gıda Alışverişinde Gıda Güvenliği Önerileri

Gıda Seçimi Yapılırken Dikkatli Davranılmalı

Her ne kadar gıda maddeleri, gıda güvenliği kurallarına uygun bir şekilde üretiliyor olsa da, bazı gıdalar kötü depolama şartları ya da paketlemeden de etkilenebilirler. Bundan dolayı, alışveriş esnasında gıda ürünü seçilirken dikkatli davranılmalıdır. Aşağıda hangi durumlarda gıdanın alınmayacağına dair bir liste oluşturulmuştur:

• Çiğ ve pişmiş haldeki gıdalar aynı tezgâhta bulunuyor ise (Çapraz kontaminasyon riski)
• Çökmüş, şişmiş veya sızdıran kutu ya da şişeler
• Hasar görmüş paketler içinde satılan gıdalar
• Çatlamış yumurtalar

• Soğutulmuş ya da dondurulmuş olmasına rağmen buzdolabı dışında satışa sunulan gıdalar
• Tezgâhlarda üstü kapalı bir şekilde satılmayan tüketime hazır gıdalar
• Sıcak olarak satışa sunulmayan sıcak yemekler
• Kalitesinden tereddüt ettiğiniz herhangi bir ürün.

Ayrıca, bazı tip gıdalar riskli gıdalar olarak tanımlanmaktadır. Çünkü bu gıdalarda bakteri üremesi ve gelişmesi diğerlerine göre daha kolay olabilmektedir. Bu gıdalar, tehlike sınırlarında yani 5 - 60°C arası sıcaklılardan uzak tutulmalıdır. Bu gıda maddeleri alınırken, satışa sunulduğu noktada sıcaklık kontrol edilmeli ve tehlike sınırları içinde geçirdikleri zaman uygun bir şekilde paketleme ve hızlı bir şekilde eve ulaştırılarak soğukta depolanması yada proses edilmesi gerekmektedir. Bu hassas gıdalar:

• Kırmızı et
  
• Kümes hayvanları (tavuk gibi)
  
• Süt ürünleri
  
• Yumurta
  
• Slam ve jambon gibi ürünler
  
• Deniz mahsülleri
  
• Pilav
  
• Pasta
  
• Hazır salatalar
  
• Hazır meyve salataları

Paket Üzerinde Bulunan Son Kullanım Tarihi Kontrol Edilmeli

Tüketiciler, özellikle soğutulmuş ve dondurulmuş gıdalar başta olmak üzere tüm ürünlerin son tüketim tarihini kontrol etmeyi rutin hale getirmeleri gerekmektedir. Son kullanma tarihi, ürünün ne zamana kadar tüketilmesi gerektiğini ve gıdanın kalitesini ne zamana kadar muhafaza edebileceğini gösterir.

Alışveriş Sırası Yapılmalı

Güvenli bir şekilde alışveriş yapabilmek için, alışveriş sırası önemli bir noktadır. Bazı ipuçları şöyle sıralanabilir.

• Dondurulmuş ya da soğutulmuş gıdalar her zaman alışverişin sonuna doğru alınmalıdır.
• Sıcak olarak sunulan gıdalar da alışverişin sonlarına doğru alınmalı ve soğuk gıdalardan uzak tutulmalıdır.
  
• Kırmızı et, tavuk ya da balığın suyunun diğer ürünlere sızması engellenmelidir.

Gıdaların Eve Taşınması

Gıdalar satın alındıktan sonra, gıda güvenliği tüketicinin sorumluluğu altına girmektedir. Eğer, sıcak, soğutulmuş ya da dondurulmuş bir gıda alınmış ise, eve mümkün olduğunca hızlı bir şekilde taşınması gerekmektedir. 30 dakikadan daha uzun süre geçecekse, ya da çok sıcak bir gün ise, dondurulmuş gıdayı soğutucu çantalar içinde taşımak doğru bir yoldur. Eve varılınca soğutulmuş ya da dondurulmuş gıda hızlıca derin dondurucu ya da buzdolabına yerleştirilmelidir.

Hatırlanması Gereken Diğer Püf Noktalar

• Dondurulmuş ya da soğutulmuş gıdaların bulunduğu dolapların aşırı yüklenmediğinden ya da sıcaklığın yüksek olmadığından emin olunmalı
  
• Kalitesinden ya da güvenilirliğinden emin olunmayan hiçbir gıda alınmamalı
  
• Satış danışmanının gıdalara temastan önce ellerini yıkayıp yıkamadığına dikkat edilmeli
  
• Çalışanların kullandığı eldivenleri her farklı gıda maddesine temastan önce değiştirip değiştirmediği kontrol edilmeli
  
• Hijyen kurallarına uyulmadığı gözlemlendiğinde, mağaza yöneticilerine ya da ilgili sağlık departmanlarına haber verilmeli
  
• Herhangi bir istenmeyen durumla karşı karşıya kalındığında nerden yarım alınabilineceği konusunda bilgi sahibi olunmalı

Kaynaklar
http://www.eatwell.gov.uk/keepingfoodsafe/shoppingforfood/
http://www.betterhealth.vic.gov.au/BHCV2/bhcarticles.nsf/
pages/Food_safety_when_shopping?OpenDocument
http://ohioline.osu.edu/cd-fact/0180.html

Geri