EFSA Hayvan Klonlama Konusundaki Taslağı Görüşe Açmıştır

11.01.2008

EFSA, hayvan klonlamasının gıda güvenliği, hayvan sağlığı ve refahı ile çevre üzerindeki olumsuz etkileri hakkındaki taslağı görüşe açmıştır. Bu konudaki çalışma, Avrupa Komisyonu' nun 2007 yılının Şubat ayında EFSA' ya ricası ile başlamıştır. EFSA' nın bu görüşü, hayvan klonlama ve bu hayvanlardan elde edilmiş ürünler [2] ile ilişkili olarak gelecekteki AB kriterleri [1] hakkında bilgilendirmeye yardımcı olacaktır.

EFSA' nın tüm panellerinin başkanlığını yapmakta olan EFSA Bilimsel Komisyonu (SC) [3], disiplinler arası bir konu olduğundan dolayı bu taslağın oluşturulmasına da öncülük etmiştir. Komisyonun ricası doğrultusunda, belirli uzmanlık alanlarında değişik görüşlere sahip bir grup bilim adamının yardımlarıyla çalışılmaktadır.

Taslağının içerdiği bazı anahtar sonuçlar şöyledir:

• Klonlanmış hayvanlarda gözlenen ölüm ve hastalıkların sıklığı, geleneksel yollarla üremiş hayvanlarda gözlenenden önemli derecelerde fazla olmasına rağmen, sağlıklı klonlar ve bunlardan üreyen jenerasyonun varlığı, somatik hücre transferinin (SCNT) [4] büyükbaş hayvan ve domuzlarda başarılı bir çoğaltma tekniği olarak kullanılabileceğini göstermiştir. Fiziksel ve klinik parametreler dahil pek çok parametre üzerine kurulmuş çalışmalarda, sağlıklı klonlar ve bunlardan üreyen jenerasyonun geleneksel yollarla üremiş benzerlerinden önemli faklılıklar göstermediği görülmüştür.
• Klonların sağlık ve refahları önemli oranlarda negatif yönde etkilenmiştir. Bu konudaki teknolojinin gelişmesi ile birlikte, sağlıksız klonların ise oranları her geçen gün azalmaktadır.
  
• Sağlıklı büyük baş hayvanlardan ve domuz klonlarından ve bunlardan üreyen jenerasyondan elde edilen et ve süt gibi gıda ürünleri, doğal olarak elde edilen aynı cinsteki benzer ürünlerle besin değeri olarak aynı aralıkta bulunmaktadırlar. Bu sonuçlar ışığında ve normal yollarla üremiş olan aynı cins hayvanlara uygulandığı gibi, sağlıksız klonların gıda zincirine girmesinin engellendiği takdirde, doğal yollarla elde edilen gıda ürünleri ile klonlardan elde edilen gıda ürünleri arasında gıda güvenliği açısından bir faklılık olması ihtimal dâhilinde değildir.
  
• Hayvan klonlama konusunda şimdiye kadar görülmüş herhangi bir çevresel etki yoktur, ancak bu konuda eldeki verilerde oldukça sınırlıdır.

Bu görüş tasarısı, SCNT teknolojisinin diğerlerine kıyasla daha yeni olduğu ancak risk değerlendirilmesi yapılabilmesi için gerekli bilgilerin de sınırlı olduğunu belirtmektedir. Küçük numuneler üzerinde ve hali hazırdaki bilgilerle yapılan pek çok çalışma, büyükbaş hayvan ve domuz klonları ile onların nesilleri hakkında değerlendirme yapılmasına fırsat verebilmektedir. Buna ilaveten, SCNT gelişmekte olan bir teknoloji olduğundan, hayvanlar üzerinde elde edilen son veriler ve önemli periyotlarda canlı kalabilenlerin sayısı sınırlıdır. Bununla birlikte, mevcut refah değerlendirmeleri, genellikle sınırlı bilgilerin yorumlanması temeline dayandırılmıştır. EFSA bu konudaki taslağını görüşe açmıştır ve yorumlar 25 Şubat 2008 tarihine kadar sunulabilecektir. Bu tasarıya olan katkılar EFSA internet sitesi kanalıyla sunulacaktır:
http://www.efsa.europa.eu/EFSA/efsa_locale-1178620753812_1178676922939.htm.

EFSA aynı zamanda Şubat ayında bir paydaşlar toplantısı düzenleyecek ve toplantı sonuçlarını ve katkılarını, AB üye ülkeleri ile forumlarında paylaşacaktır.
Çalışma grubu ve Bilimsel Komisyon, yorumları göz önüne alacak ve çalışmalar sırasında edinilen bu bilgileri de kullanacaktır. Bilimsel Komisyon revize edilmiş tasarıyı Nisan ayındaki toplantıda sunabilecek ve yayımlanma ise 2008 yılı Mayıs ayında gerçekleşecektir. Avrupa Komisyonu aynı zamanda Avrupa Bilim ve Yeni Teknolojilerde Etik Grubu'ndan da bu konu üzerinde etik ile ilgili bir tasarı talebinde bulunmuştur. Bu durum EFSA' nın çalışmasını tamamlayıcı nitelikte olacaktır, çünkü EFSA etik, ahlaki ya da sosyal konularda karar mercii değildir.

Görüş ile ilgili tüm yazı EFSA internet sitesinden ulaşılabilir durumdadır:
http://www.efsa.europa.eu/EFSA/efsa_locale-1178620753812_1178676922939.htm

Faydalı bazı linkler ise:

Frequently Asked Questions
Request letter from European commission to EFSA on the implications of animal cloning
European Group on Ethics in Science and New Technologies

[1] Avrupa'da şu andaki mevcut klonlama herhangi bir ticari uygulama değildir ve AB'de klonlanmış hayvanlardan elde edilen gıda ürünleri için ise özel bir yetkilendirme bulunmamaktadır.
[2] Bu görüş tasarısı sadece yeterli bilginin bulunduğu iki tür hayvan olan büyükbaş ve domuzlar için hazırlanmıştır.
[3] EFSA Bilimsel Komisyonu, EFSA'nın söz sahibi olduğu tüm alanlardaki Bilimsel Panellerinin 9 kurul başkanını içermektedir. Aynı zamanda altı bağımsız bilim adamı da bulunmaktadır. Görevlendirmeler ispatlanmış bilimsel temeller üzerine olacak ve titizlikle seçilmiş prosedürler üzerinden devam edecektir.
[4] SCNT, somatik hücre çekirdek transferi, hayvanların genetik kopyasının üretilmesi için, döllenmemiş yumurtanın çekirdeğinin somatik bir hücre çekirdeği ile yer değiştirilmesiyle embriyo oluşturarak uygulanan bir tekniktir. Embriyo ardından doğuma kadar gelişeceği başka bir taşıyıcı anneye transfer edilir.

Kaynak
http://www.efsa.europa.eu/EFSA/efsa_locale-1178620753812_1178676923092.htm

Geri