| No: 14 | Şubat 2008 |
EFSA vanadyum içeren besin kaynakları konusunu ele alıyor 26.02.2008 Vanadyum, deniz mahsülleri, kırmızı et, süt ürünleri, yemeklik yağlar, taze meyve ve sebzeler gibi pek çok gıda maddesinde bulunabilen bir iz elementtir. Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi'ne, sağlığa olan etkileri ve vanadyumun alımlarının üst limitlerinin belirlenmesi konusunda ricada bulunulmuştur. Vanadyumun insanlar için gerekli bir element olduğu görülmemiştir. Fareler üzerinde yapılan çalışmalarda, ağız yolu ile alımlarda, vanadyum bileşiklerinin böbrek, dalak, akciğer ve tansiyonda ters etkiler yaptığı ve toksik etkilere neden olduğu görülmüştür. İnsanlarda, gastrointestinal sistemde etkiler gözlenmiştir. Eldeki mevcut veriler , vücuda alımların üst limitlerini belirlemekte yetersiz kalabilmektedir. Vanadyum bileşiklerinin normal gıdalarla alımı günde 10-20 µg olarak hesaplanmıştır. Vücut geliştiren insanlar ve atletler tarafından gıda takviyesi olarak kullanılması durumunda, yan etkilere sebep olan dozlar, fareler üzerinde yapılan deneylerde gözlenen dozlar ile benzerlik göstermektedir. Bundan dolayı, bu tarz takviyelerin uzun süreli alımlarda risk gözlenebilmektedir. EFSA AFC Paneli [1] gıda takviyeleri [3] gibi çeşitli gıdalarda kullanılan ve vanadyum içeren bileşikler hakkındaki [2] olumsuz görüşü ele almıştır. AFC Paneli, besleyici amaçlarla kullanılan kimyasal bileşikleri tayin etmektedirler. Avrupa Komisyonu'nun ricasında; AFC Paneli altı vanadyum içeren bileşiğin güvenliği ve biyoyararlanımı[4] konusunda bilimsel bir görüş hazırlamışlardır. Vanadyumun güvenilirlik değerlendirmesi, daha önceki EFSA NDA Paneli'nde düşünüldüğü gibi [6] , çeşitli toksik etkilerinin olduğu üzerinedir. NDA Paneli, aynı zamanda tolere edilebilir üst limitler konusundaki eldeki verilerin yetersiz olduğu kararına varmıştır. 6 Vanadyum bileşiğinden 5' inin biyoyararlılığı, normal beslenme ile absorbe edilebilen diğer bileşikten daha fazladır. Sonuç olarak, tüketiciler bu 5 bileşiği içeren ürünlerin tüketilmesi ile yüksek seviyelerde vanadyuma maruz kalabilirler. Vanadyum sitrat, bismaltolato oxo vanadium ve bisglycinato oxo vanadium için kullanım seviyeleri ve gıda kategorilerine dair veriler mevcut değildir. Bu üç çeşidin hepsinin besleyici amaçlarla gıdalarda kullanılması amaçlanmaktadır. NDA Paneli'nin vanadyumun hali hazırdaki biyoyararlılık verilerini baz olarak, AFC Paneli gıdalara takviye olarak, ya da besleyici amaçlarla eklenmek üzere vanadyumun altı kaynağının güvenli kullanımını özetlemiştir. Vanadyumun bu kaynakları, gıda takviyelerini de içeren bazı gıdalarda kullanılan, vitamin ya da mineral maddelerin listesinde değildir. Ancak, Avrupa Birliği Üye Ülkelerinde, EFSA' nın güvenilirlikle ilgili değerlendirmeleri olmamasına rağmen, bazı ulusal deragasyonlara izin verilmiştir. [1] Gıda katkı maddeleri, tatlandırıcılar ve gıda ile temas eden yüzeyler üzerene olan panel.
Kaynaklar |
