Nanoteknoloji
"Nanoteknoloji temel araştırmaları başarılı icatlara çevirmek için ümit verici olasılıklara sahip bir alandır. Sadece sanayideki rekabetteki artışlara değil aynı zamanda hayatlarımızda pozitif etkiler yaratacak ilaç, çevre, elektronik ya da diğer alanlarda yeni ürünlerin de yaratılmasında artışlar sağlayacaktır."
(Avrupa Bilim ve Araştırma Komisyon Üyesi, Janez Potocnik)
 Nanoteknoloji, 100 nanometrenin altında atomik ve moleküler skalada maddelerin kontrolünü içeren bilim ve teknolojiyi bir araya getiren alandır. Nanopartikül yüzeyler, normal skaladaki yüzeylerle kıyaslandığında farklı fiziksel ve kimyasal özellikler sergileyebilirler, örneğin genişleyen yüzey alanına bağlı olarak artan kimyasal reaktivite gibi.
Uzmanlar, gelecekte nanoteknoloji ürünlerinin gıda ve yem sektöründe önemli etkileri olacağına ve tüketici ve sanayi için faydalar sunacağına inanmaktadırlar. Nanoteknoloji, gıdanın içindekileri moleküler seviyede yönetme imkanı vermektedir. Dünya genelinde şirket ve enstitüler, gıdaların mekanik ve duyusal özelliklerinin işlenmesi - örneğin değişik tat ya da doku elde etmek için - ve besin değerlerinde değişimler gibi uygulamaları araştırmakta ve geliştirmektedir. Nanoteknoloji aynı zamanda gıdaların paketlenmesinde kullanılabilmektedir, örneğin gıdaların daha taze kalmasını ya da daha iyi korunmasını sağlamak için kullanılır.
Nanoteknolojinin gıda sanayisine uygulanmasında, gıdalarda biyosensör olarak şeker ya da protein gibi nanoyapılar için hedef gruplar olan ve gıdalarda biyosensör olarak kullanılan, biyolojik moleküllerin kullanımını içermektedir. Bu biyosensörler gıda patojenleri ve diğer kontaminantlar için detektör görevi üstlenmekte ve gıda ürünlerini takip eden bir cihaz gibidir. Nanoteknoloji, aynı zamanda gıdaları çevresel faktörlere karşı koruma için kullanılan enkapsülasyon sistemi içinde faydalı olabilir. Ayrıca, tatlandırıcı ve antioksidanlar gibi gıda içeriklerinin tasarımında da kullanılabilir. Amaç ise, bu ingrediyentlerin konsantrasyonunu azaltırken, yararlılıklarını arttırabilmektir.
Şekil 1. Nanoteknolojinin gıda bilimi ve teknolojisindeki uygulama matriksi
Gıdalara Uygulanabilirlikteki Artış
Nanoteknolojideki gelişmelerin devam etmesi, gıda sanayisine uygulanabilirliliğini arttırmaktadır. Bu ilerlemelerdeki başarılar, tüketicinin bakışına ve araştırmalara bağlıdır. Gıda üreticileri ve imalatçıları, nanoteknolojiyi kullanarak gıda güvenliği konusunda büyük adımlar atabilirler ve tüketiciler bu şekilde yararlanabilirler. 200'den fazla şirket nanoteknoloji konusunda araştırma yapmakta ve gıda ürünlerine uygulamaları konusunda çalışmaktadırlar. Bununla beraber, yararlar ortaya kanıt olarak çıktıkça, bu konuya olan ilgi artmaya devam edecektir.
Yem ve gıda alanlarında risk değerlendirmesi
Teknolojinin yeni olmasına bağlı olarak, olası gıda ve yem uygulamalarındaki güvenlik için risk değerlendirme ihtiyacı duyulmaktadır ve bu risk değerlendirme ihtiyacı şu içerikte beklenmektedir:
1)Düzenlenmiş yüzeylerde yetkilendirmeler
2)Gıda ve yemlerde kontaminant olarak nanopartiküllerin varlığı
3)Nanoteknolojik uygulamaların gıda üretiminde besin değerlerinde ya da biyoyararlılıktaki değişmelere öncülük edip etmeyeceği gibi sorulara cevap verme
EFSA'nın rolü
2006 senesinden beri EFSA nanoteknolojideki gelişmeleri takip etmektedir. Nanoteknoloji konusunda çalışan grup, gıda ve yem alanında şu andaki literatürü ve son gelişmeleri takip etmektedir.
Avrupa Komisyonu'nun EFSA Bilimsel Komitesi'ne ricası, gıda ve yem alanında nanoteknoloji uygulamalarının risk değerlendirmesi yaklaşımındaki ihtiyaç üzerine ilk görüşün yayınlanmasını içermektedir. Görüş, nanoteknolojinin bu alanda mevut ve öngörülen olası tehlikeleri tanımlamalıdır. Aynı zamanda bu teknoloji ve uygulamalarda risk değerlendirmeleri için rehber olmalıdır.
EFSA, nanoteknoloji konusunda çalışacak ulusal gıda güvenlik uzmanlarını da içeren bir çalışma grubu oluşturmuştur. EFSA, bu tasarıyı 2008 yılının sonbaharında sonlandırmayı amaçlamaktadır.
Kaynaklar
http://cordis.europa.eu/nanotechnology/
http://www.efsa.europa.eu/EFSA/KeyTopics/efsa_locale-1178620753812_Nanotechnology.htm
Şekil;
http://members.ift.org/NR/rdonlyres/E725D811-3620-4CC1-8AAD-40E2BF66CE7E/0/1106Nano.pdf
 Geri
|